Umushinga wa BCH mu gutanga amakuru kuri GMOs.
Biosafety Clearing-House (BCH) ni umushinga w’Umuryango w’Abibumbye ushinzwe Ibidukikije ukaba ufite inshingano zo kunganira ibihugu mu rwego rwo guhanahana ingaruka za biotekinoloji.
Mu karere ka Musanze ku itariki ya 25-27 mata 2022 habaye amahugurwa yitabiriwe n’abahagarariyr ibigo bitandukanye ku bijyanye ni uwo mushinga wa BCH.
Ibi bikaba bijyanye n’amasezerano ya Cartagena ifasha ibihugu kubijyanye n’ubwikorezi muri rusange ku ikoreshwa ry’ibihingwa byahinduye umwimerere wa GMOs.
Rutayisire Amandin wari uhagarariye ikigo cy’ubuhinzi n’ubworozi RAB muri ayo mahugurwa, yavuze ku ngingo zishyirwaho kugirango iyo hazanye ibihingwa byahinduwe umwimerere Geneticaly Modified Organismes bibashe kwemerwa ngo hagira ubugenzuzi bubikorerwaho kugirango bitaba byagira ingaruka mbi ku banyarwanda ndetse no kubidukikije.
U Rwanda ntiruremera ikoreshwa ry’ibihingwa byahinduye umwimerere GMOs Crop Geneticaly Modified Organismes ariko rwasinye amasezerano
Rutayisire yagize ati ‘’Bimwe nk’ibiribwa byahinduwe muri ubwo buryo cyangwa se n’ibindi bijya gusa bijya gusa nabyo byakwinjira mu gihugu, rwasinye amasezerano yitwa (Cartagena Protocal), bityo reo hagomba kujyaho mbere na mbere Inzego abantu bakabisobanurwa mbere yuko tubyemera’’.
Kubijyanye n’ubumenyi yakuye mu mahugurwa yagaragaje ko bizagenda bibafasha mu gihe kiri imbere nk’abakora mu bijyanye n’ubuhinzi harimo kumenya gusobanukirwa impinduka zijyanye n’ikirere.
Rutayisire yagize ati ‘’Ikirere cyacu kigenda gihinduka murabibona imvura isgaye ari nkeya rime na rime hashobora gukenerwa yuko ibihingwa byahinduye umwimerere byinjira mu gihugu, icyo gihe twamenya icyo gukora bigatuma twakwirinda ingaruka mbi yyuko n’ibidukikije bo mu Rwanda bigira ikibazo.’’
Chantal Andrianarivo ni umujyanama mu karere muri gahunda y’umuryango w’abibumbye akaba yari umwe mu bahuguye ku bijyanye n’umushinga wa BCH III.
BCH ni umushinga w’Umuryango w’Abibumbye ushinzwe Ibidukikije ukaba ufite inshingano zo kunganira ibihugu mu rwego rwo guhanahana ingaruka za biotekinoloji.
Ibi bikaba bijyanye n’amasezerano ya Cartagena ifasha ibihugu kubijyanye n’ubwikorezi muri rusange ku ikoreshwa ry’ibihingwa byahinduye umwimerere wa GMOs.
Umushinga wa BCH ukaba wita ku ibihugu ku isi yose mu gutanga amakuru ku bijyanye n’ibihingwa byahinduye umwimerere wa GMOs haba kubihindura,ku mirire yaba iy’abantu ndetse n’inyamaswa. Aya mahugurwa yateguwe na Minisiteri y’Ibidukikije ku bufatanye n’Ikigo cy’Igihugu cyo Kubungabunga Ibidukikije (REMA).

Christophe Karenzi
